1 januari 2027: waarom cryptobezitters hun administratie nu op orde moeten brengen
Box 3, werkelijk rendement, DAC8 en AMLR maken een sluitende crypto-administratie steeds belangrijker.
Box 33 min lezen
Waarom 1 januari 2027 ertoe doet
1 januari 2027 is een belangrijk moment voor cryptobezitters. De waarde rond deze datum vormt de aansluiting tussen 2026 en 2027: de eindpositie van het ene jaar is de beginpositie van het volgende. Wie zijn administratie nu goed vastlegt, voorkomt later reconstructiewerk.
1. Wat moet voor 2026 goed worden vastgelegd?
Bij het werkelijk rendement zijn niet alleen de begin- en eindwaarde relevant, maar ook aankopen, verkopen, stortingen, opnames en andere mutaties. Zonder die bewegingen is niet vast te stellen welk deel van het verschil rendement is.
Leg praktisch vast: alle gebruikte exchanges, brokers en wallets; volledige transactiedata; stortingen en opnames; transfers tussen eigen wallets; de herkomst van het oorspronkelijke vermogen; screenshots en exports rond jaareinde; CSV-bestanden en read-only API-koppelingen waar mogelijk; en bijzondere situaties zoals staking, DeFi, hacks, scams, verloren tokens en illiquide posities.
2. Wat kun je vóór 1 januari 2027 nog doen?
Maak onderscheid tussen administratie en vermogenspositie. De administratie gaat over vastleggen wat er is gebeurd. De vermogenspositie gaat over wat u op de peildatum bezit.
Wie de vermogenspositie wil aanpassen, kan bijvoorbeeld denken aan: crypto blijvend omzetten naar banktegoed; extra aflossen op de eigenwoningschuld; lijfrente storten binnen de beschikbare jaarruimte; een voorgenomen schenking uitvoeren; of geplande grote privé-uitgaven vóór 1 januari doen. Of dat fiscaal verstandig is, hangt af van uw situatie.
Let op: tijdelijk schuiven rond 1 januari kan onder de regels tegen peildatumarbitrage vallen. Crypto vlak vóór 1 januari verkopen en kort daarna terugkopen werkt fiscaal dus niet automatisch. Voer alleen echte, blijvende wijzigingen uit.
3. DAC8 vanaf rapportagejaar 2026
Onder DAC8 moeten cryptodienstverleners sinds 1 januari 2026 gegevens over klanten en cryptotransacties bijhouden. De eerste rapportage over 2026 moet uiterlijk 31 januari 2027 worden aangeleverd.
Ook transfers naar externe wallets kunnen worden gerapporteerd, en afhankelijk van product en dienstverlening kunnen ook saldigegevens worden aangeleverd. De Belastingdienst krijgt daarmee steeds meer gegevens waarmee aangiften en administraties kunnen worden gecontroleerd.
4. Waarom reconstructies later moeilijker worden
In reconstructies zie ik steeds hetzelfde: hoe langer je wacht, hoe moeilijker het wordt.
Oude exchanges verdwijnen. CSV's ontbreken. Wallets worden vervangen. Transfers zijn jaren later niet meer herkenbaar. Daardoor moet achteraf alsnog worden uitgezocht waar vermogen vandaan kwam en hoe het is opgebouwd.
5. Source of Wealth / Source of Funds
Een goede crypto-administratie gaat verder dan een transactielijst. Een dossier moet uiteindelijk antwoord kunnen geven op: waarmee is gestart; waar kwam het oorspronkelijke geld vandaan; via welke exchanges en wallets liep het vermogen; welke stortingen, opnames en transfers vonden plaats; en hoe is het huidige vermogen opgebouwd.
Cryptoklaar kan naast reconstructies ook Source of Wealth- en Source of Funds-onderbouwingen maken.
6. AMLR vanaf 10 juli 2027
De Europese AMLR wordt vanaf 10 juli 2027 van toepassing en harmoniseert de anti-witwasregels binnen de EU verder.
In de praktijk betekent dit dat banken, notarissen en andere instellingen bij hun cliënten steeds beter willen kunnen begrijpen waar vermogen en geldstromen vandaan komen. Dat betekent niet dat iedere cryptobezitter automatisch extra onderzoek krijgt, maar wel dat een goed onderbouwde herkomst vragen sneller beantwoordt.
7. Praktische checklist
Vóór 31 december: controleer exchanges, wallets en subaccounts; download CSV's; leg saldi vast; controleer stortingen en opnames; documenteer bijzondere transacties; bewaar bewijs van herkomst van vermogen.
Vóór 1 januari: beoordeel je vermogenssamenstelling; voer alleen echte, blijvende wijzigingen uit; voorkom tijdelijke peildatumconstructies.